تعیین کیفیت بهداشتی خرچنگ دراز آب شیرین (Astacus leptodactylus) هفت برم استان فارس از نظر عناصر سنگین انباشته ‌شده در محصول

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری تخصصی بهداشت آبزیان، بخش علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران؛ کارشناس سازمان شیلات ایران، اداره کل شیلات استان خوزستان، آبادان، ایران

2 استادیار بخش علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 مدرس گروه دامپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر، شوشتر، ایران؛ دانش‌آموخته دکتری تخصصی بهداشت آبزیان، بخش علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

4 کارشناس سازمان شیلات ایران، اداره کل شیلات استان خوزستان، آبادان، ایران

5 کارشناس سازمان شیلات ایران، اداره کل شیلات استان خوزستان، آبادان، ایران.

چکیده

< p>با توجه به وجود ظرفیت­های اقتصادی پرورش گسترده خرچنگ دراز آب شیرین (Astacus leptodactylus) در دریاچه­های هفت برم استان فارس و با در نظر گرفتن زنجیره ارزش و بازاریابی جهانی، مقتضی است تا پایشی بر کیفیت بهداشتی این محصول صادراتی از نظر انباشتگی عناصر سنگین صورت گیرد. بدین منظور، نمونه­های خرچنگ به تعداد مجموعاً 45 نمونه از سه برم (آبگیر) دائمی صید شد و به آزمایشگاه منتقل گردید. آماده‌سازی عضله دمی آن‌ها به‌عنوان بافت خوراکی، از طریق هضم مرطوب و سنجش فلزات سنگین (کادمیوم، مس، نیکل، سرب و روی) از طریق طیف بینی جذب اتمی (AAS) صورت گرفت. یافته­های تحقیق نشانگر این بودند که فلزات کادمیوم (003/0 ± 004/0) و روی (747/0 ± 61/2 میکروگرم بر گرم وزن خشک) به‌ترتیب دارای کمترین و بیشترین غلظت در عضله دمی خرچنگ دراز هفت برم بودند. با توجه به این‌که غلظت تمامی عناصر سنگین مورد سنجش در محدوده­های مجاز استانداردهای بهداشتی (WHO و FAO) قرار داشتند و همچنین بر اساس ارزیابی خطر بهداشتی (شاخص دریافت روزانه)، خرچنگ­های هفت برم فارس از نظر باقیمانده این عناصر از سلامت قابل‌قبولی برخوردار هستند و مصرف روزانه و مداوم این محصولات آبزی توسط مصرف‌کنندگان کاملاً ایمن محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determination of the hygienic quality of Astacus leptodactylus captured from Haft Barm lakes, Fars Province (Iran) in terms of trace metals accumulated in the product

نویسندگان [English]

  • N. Shiry 1
  • A. Gholamhosseini 2
  • R. Salighezadeh 3
  • A. Rahbar 4
  • N. Derakhshesh 5
1 Ph.D. candidate in Aquatic Animal Health, Department of Clinical Sciences, School of Veterinary Medicine, Shiraz University, Shiraz, Iran; Expert of Iran Fisheries Organization, Administration of Khuzestan Province, Abadan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Clinical Sciences, School of Veterinary Medicine, Shiraz University, Shiraz, Iran; Expert of Iran Fisheries Organization, Administration of Khuzestan Province, Abadan, Iran
3 Lecturer of Veterinary Department, Faculty of Agriculture, Islamic Azad Univerity, Shoushtar Branch, Shoushtar, Iran; Ph.D. candidate in Aquatic Animal Health, Department of Clinical Sciences, School of Veterinary Medicine, Shiraz
4 Expert of Iran Fisheries Organization, Administration of Khuzestan Province, Abadan, Iran
5 Expert of Iran Fisheries Organization, Administration of Khuzestan Province, Abadan, Iran
چکیده [English]

< p >Regards the economic potential in extensive rearing of Narrow-clawed crayfish (Astacus leptodactylus) in Haft Barm lakes, Fars Province (Iran), and considering the chain value and global marketing, we need to monitoring programs on hygienic quality of this export product in terms of heavy metal accumulation. For this purpose, crayfish specimens were captured with 45 total samples from three permanent lakes and transported to the laboratory. Preparing of their tail meat as the edible parts and measuring of heavy metals (Cd, Cu, Ni, Pb, and Zn) have been accomplished via the wet digestion method and atomic absorption spectroscopy (AAS), respectively. Results showed that Cd (0.004±0.003) and Zn (2.61±0.747 µg/g DW) were the minima and maximum concentrations in the tail meat of Haft Barm’s crayfish. Since the concentrations of all measured trace elements were within the permissible limits of hygienic standards (WHO and FAO) and based on health risk assessment (daily intake index), Haft Barm’s crayfish have admissible health in terms of their accumulation. Hence, daily and continuous consumption of these aquatic products by consumers has been thoroughly safe, and there is no risk for them in this regard.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Narrow-clawed crayfish (Astacus leptodactylus)
  • Haft Barm lakes
  • Heavy metals
  • Consumers health
  • Hygienic quality